Joods Actueel

Vanaf 2 augustus a.s. presenteert het Joods Historisch Museum van Nederland een keuze uit de aanwinsten van het afgelopen jaar. In deze tijdelijke zomeropstelling laat het museum enkelevan de meest bijzondere, ontroerende of belangwekkende schenkingen en aankopen zien, waaronder een onlangs ontdekt archief van de joodse arts Andries Bloch.
De presentaties zijn nog te zien tot en met zondag 24 oktober 2010. In de wisselvitrine van het museum is een selectie schilderijen, prenten en documenten te zien, zoals De kleine Savoyaard uit 1859 van Maurits Léon (1838-1865). Dit schilderij, dat het JHM dankzij een bijdrage van de BankGiro Loterij heeft kunnen verwerven, is slechts één van de weinige werken die van deze kunstenaar bekend zijn.
Léon was de eerste ...

Vandaag is het Tisja Be'av, de negende dag van de kalendermaand Av. Op die dag herdenkt het Joods volk de verwoesting van de eerste en de tweede tempel in Jeruzalem.

In 2007 publiceerde de bekende Frans-Joodse politica, Simone Veil, haar autobiografie ‘Ma Vie’. Die is nu in een Nederlandse vertaling verschenen bij Atlas uitgeverij. Met die titel verwijst Veil naar de roman van Guy de Maupassant ‘ Une vie’, zoals blijkt uit het citaat vooraan in de Franse versie.
« Maupassant, Maupassant que j’aime, ne m’en voudra pas d’avoir emprunté le titre d’un de ses plus jolis romans pour décrire un parcours qui ne doit rien à la fiction »
Mijn leven is geschreven in een ingetogen, bijna afstandelijke toon. Niettemin en misschien zelfs wel daardoor geeft ze in het eerste deel van haar boek, een aangrijpend beeld van haar jeugd en van de donkere tijden van bezetting en deportatie, ...

Donderdag 1 juli a.s. opent in de Hollandsche Schouwburg de presentatie My Ghetto van de Israëlische kunstenaar Itay Ziv. Hij maakte deze presentatie tijdens zijn Resident Artist verblijf aan de Rijksakademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam in 2008-2009.
Ziv, zoon van een Poolse jood, groeide op in Israël, waar beelden van de Poolse getto’s symbool zijn geworden voor de Sjoa. Na een bezoek aan Polen realiseerde Ziv zich dat geen enkele hedendaagse foto recht kon doen aan dat wat zich in een getto in de Tweede Wereldoorlog heeft afgespeeld. In deze videopresentatie schetst hij daarom een denkbeeldig getto, zijn Getto, dat hij beschrijft met sterk associatieve beelden. De historische gebeurtenissen van de Sjoa lijken met de hedendaagse beleving en ervaring van Ziv samen te komen. Door de emotionele en beklemmende manier ...

Op 20 juni is er in Brussel het 'Festival van de Joodse Muziek'. Aanwezigen mogen de volgende artiesten en groepen op het podium verwachten: de Shtetl Band Amsterdam, La Roza Enflorese, Alon Sariel Macha Yulin, Krupnik, Myriam Fuks,Steve Houben Pascal Mohy, Rabbi Dahan Musta Largo.
Praktische informatie: De toegang tot het festival is gratis, er is animatie voorzien en koosjer eten. De optredens beginnen om 13.00 uur en eindigen rond 22.00 uur en gaan door in het Saint-Micheltheater
Pater Eudore Devroyestraat 1040 Brussel Tel. 02 732 70 76
Website van het festival: hier
Maison de la Culture Juive
Tel. 02/343 62 24
info@fetedesmusiquesjuives.be

Duizenden mensen woonden de voorbije nacht de begrafenis bij van Mordechai Eliahu, de voormalige opperrabbijn van de Sefardische gemeenschap van Israël.
Rabbijn Mordechai overleed eerder op de dag op 84-jarige leeftijd na een langdurige ziekte. Hij werd beschouwd als een belangrijk spiritueel leider voor de zionistische religieuze gemeenschap en speelde een belangrijke rol om deze gemeenschap dichter bij het ultra-orthodoxe denken en handelen te brengen.
Daaruit onstond de stroming die later bekend raakte als de Hardalbeweging . (hardal is een Hebreeuws acroniem voor ultra-orthodoxe zionistische religieuzen). Eliahu introduceerde ook de term 'da'at Torah', dat betekent dat de 'Thora de raadgever'. Daarom dat sommige kwesties vanuit deze zienswijze, volgens de raad van de Thora moeten worden beslecht, inmiddels een alledaags ...

Bewoners van het Heilige Land worden geacht naar hogere standaarden te leven, in ieder facet van hun leven. Israël is zogezegd G’ds eigen huis en Jeruzalem Zijn privé kasteel. Degenen, die in de buurt van de Koning wonen, moeten loyaler zijn dan degenen die zich verder af bevinden. Het gebod of ‘mitsva’ om in Israël te wonen is uniek omdat ieder aspect van de persoonlijkheid deelneemt aan de mitsva. Wanneer iemand naar Israël verhuist, gaan zijn ziel, zijn lichaam, zijn bezittingen, al zijn aardse en religieuze bezigheden, gedachten, dromen en alle andere persoonlijke zaken, met hem mee en worden een deel van de mitsva om in Israël te wonen. Wanneer iemand in een mikve (ritueel bad) onderdompelt, brengt ...

Een tijdje geleden werd me de vraag gesteld wat onder de noemer 'Joodse kunst' valt. Naar goede Joodse traditie antwoordde ik met een nieuwe vraag: hoe definieer je eerst de termen 'Joods' en 'kunst' of 'cultuur'? Het zal duidelijk zijn dat iedereen hier zijn eigen invulling aan geeft.
Wat is cultuur, wat is kunst en wat dan weer niet? En wie mag daarover beslissen?
Wie is Jood, en wie niet? Ook hier talloze mogelijkheden, gaande van een strikt religieuze toepassing tot allerhande persoonlijke opvattingen en gevoelens.
Waar ik echter over wil uitwijden is een specifiek onderdeel van de Joodse cultuur. Kunst die een enorme indruk op mij heeft gelaten en de naoorlogse Joodse gemeenschap voor een groot deel heeft gevormd. Ik ...

De nieuwe roman van Leon De Winter, die zich voor het grootste deel afspeelt in het Israël van 2024, is in de eerste plaats een spannend verhaal.
De titel is wel eerder iets wat je verwacht bij een manifest. De Winter staat in sommige kringen bekend als Palestijnen- basher en inderdaad zijn bij hem toon en formuleringen vaak rabiaat, maar als je daar doorheen kijkt, treft juist zijn realisme inzake Israël. Hij gelooft merkbaar niet in een oplossing van het Midden-Oosten conflict. Steeds weer komt hij met feiten aan waarmee hij de ideologen bestrijdt die de werkelijkheid daar naar hun eigen hand willen zetten.
Spannend dus als deze gedreven auteur zich binnen het kader van een roman waagt aan ...

Deze week (woensdag en donderdag) valt het jaarlijskt feest van Shavoe'oth. Rabbijn Evers brengt ons hierover enkele interessante achtergrondvertellingen en verhalen.

Sprekers die betalen om een lezing te mogen geven? Deelnemers die meehelpen met de organisatie? Bij Joods cultureel festival Limmoed gebeurt het, 23 en 24 mei in Diemen, Hogeschool INHolland.
Limmoed, Hebreeuws voor ‘leren’,  is uniek in opzet binnen en buiten de Joodse wereld. Het festival wordt uitsluitend georganiseerd door vrijwilligers – veelal naast een fulltime baan. Met als uitgangspunt ‘wie is wijs, degene die van iedereen leert’, stimuleert Limmoed betrokkenheid. Iedereen die zich inschrijft, krijgt de kans om zelf een sessie op Limmoed te verzorgen. Limmoed staat open voor iedereen die wil groeien op zijn Joodse pad. De organisatie is onafhankelijk en bewust niet gebonden aan een Joods-religieuze stroming.
Op 23 mei is er een culturele avond met spetterende optredens van ...

De naam van de Belzer beweging is afgeleid van het stadje Belz, dat oorspronkelijk in Oost-Polen gelegen was, maar sinds 1951 tot het grondgebied van Oekraïne behoort.
De stichter van de dynastie was Rabbijn Shalom van Belz, ook gekend als de Sar Shalom, die in 1817 tot  Rabbijn werd aangesteld. Als groot Torah geleerde en legendarische mirakelgenezer was hij goed geplaatst om de aanzet te geven tot de bouw van de grootste en meest imposante synagoge van de stad. Bij de voltooiing in 1843 leek het gebouw wel een fort, met zijn één meter dikke muren, een gekarteld dak en kantelen die versierd waren met vergulde koperen bollen. Het bood plaats aan maar liefst 5.000 gelovigen en bezat een prachtige akoestiek.
De ...

Halverwege het boek Sjemot (Exodus 21:1- 24:18) wordt de gioer, de overgang van het Jodendom en de Bnee Jisra’eel, de afstammelingen van Ja’akov en de meegetrokken Egyptische avonturiers tot het Jodendom besproken. Net zoals het vroeger mogelijk was om Joods te worden, is dat nog steeds het geval.

Veel tijdgenoten van rabbi Akiva dachten dat een nieuwe opstand tegen de Romeinen gedoemd was om te mislukken. Zij drongen er op aan bloedvergieten te vermijden. Rabbi Akiva had een andere mening dan zijn collega’s, en kreeg een meerderheid aan zijn kant. Vanuit militair oogpunt bekeken voelde hij dat een succesvolle opstand haalbaar was. Als de opstand zou lukken en de joden van over de hele wereld zouden terugkeren om hun thuisland herop te bouwen, dan kon volgens rabbi Akiva het Messiaanse tijdperk beginnen. Spiritualiteit en universele vrede zouden overheersen in die fantastische tijd, waarin alle joden zouden terugkeren naar het heilig land en waarin de Tempel heropgebouwd zou worden. Israël zou de wereld dan binnenleiden in een tijdperk van rechtvaardigheid, spirituele heropleving en voldoening.
Rabbi Akiva noemde Bar Kosiba de ...

Verbaasd las ik over de ijver van ’s Neerlands geestelijke leiders om te delen in de zorg om het klimaat. Is dit wel een theologisch onderwerp? Straks moeten we ons ook gaan inzetten tegen de q-koorts. Drijven we als geestelijken niet al te ver af van onze kerntaak – de godsdienst te bewaken?

“Alle minhagiem bij de huwelijkssluiting leiden wij af van Matan Tora – de openbaring op de berg Sinai, waar G’d Zich toonde als een bruidegom tegenover het Joodse volk die als Zijn bruid fungeerde”, aldus rabbi Sjimon ben Tsemach Duran. In de Talmoed Jeroesjalmi (Bikoeriem 3:3) wordt vermeld dat op de trouwdag een algemene amnestie van overtredingen en zonden plaatsvindt. De chatan (bruidegom) krijgt vergiffenis voor zijn zonden omdat de bron van alle treurigheid op de wereld zonden en tekortkomingen zijn. G’d vervult de mitsva om de chatan en kala (bruid) te verheugen door hun averot (overtredingen) te vergeven. In het werk Degel Machanee Efraïm (Parsjat Bo) staat dat ook de zonden van allen die chatan en kala begeleiden op deze ...